BHP w szkole w roku szkolnym 2026/2027 – co się zmienia i o czym nie można zapomnieć

Nowy rok szkolny to dla pracowników placówki oświatowej nie tylko plan lekcji i lista podręczników, ale też lista obowiązków, które łatwo zepchnąć na drugi plan – aż do dnia kontroli. Próbne ewakuacje, szkolenia kadry i oceny ryzyka zawodowe to zobowiązania, których przeoczenie od tego roku jest karane znacznie dotkliwiej. Poniżej zbieramy to, na co warto zwrócić uwagę na starcie roku szkolnego 2026/2027, żeby wrzesień nie zaczął się od zaległości.

BHP w szkole to obowiązek, nie dodatek do pracy pedagogicznej

W szkołach i przedszkolach – publicznych i niepublicznych – obowiązuje rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach. Dla dyrektora niepublicznego przedszkola czy szkoły oznacza to dokładnie te same obowiązki, co dla placówki samorządowej: odpowiada za dokumentację, szkolenia, ocenę ryzyka i gotowość na ewakuację, tak samo jak każdy inny pracodawca wobec swoich pracowników. 

Różnica względem typowego zakładu pracy jest jedna, ale istotna: w szkole i przedszkolu warunki bezpieczeństwa oceniane są nie tylko przez pryzmat pracowników, ale też dzieci i uczniów, którzy przez większość dnia znajdują się pod opieką placówki. To dlatego kontrole – kuratorium, Państwowej Inspekcji Pracy czy Państwowej Straży Pożarnej – traktują braki formalne w szkołach poważniej niż w wielu innych branżach. Na szczęście obowiązki te można oddelegować firmom, które specjalizują się w usługach BHP i PPOŻ dla placówek oświatowych takich jak EHS Consulting.

Wyższe kary PIP – zaniedbania BHP kosztują teraz więcej

Od 8 lipca 2026 r. obowiązują nowe, znacząco wyższe stawki kar Państwowej Inspekcji Pracy – pierwsza zmiana od blisko dwóch dekad. Grzywna za wykroczenie przeciwko prawom pracownika, w tym zaniedbania w zakresie szkoleń, dokumentacji czy oceny ryzyka, może obecnie wynieść do 60 000 zł, a w przypadku recydywy do 90 000 zł. Wzrósł też mandat wystawiany bezpośrednio przez inspektora PIP – do 5 000 zł, a przy ponownym naruszeniu do 10 000 zł.

Dla dyrektora placówki oświatowej praktyczny wniosek jest prosty: braki, które kilka lat temu kończyły się upomnieniem lub symboliczną karą, dziś mogą oznaczać realne obciążenie budżetu placówki. To dobry moment, żeby przed wrześniem sprawdzić, czy dokumentacja BHP i PPOŻ jest aktualna, a nie odkładać ten przegląd do pierwszej kontroli.

Próbna ewakuacja – termin, który łatwo przegapić

W obiektach, w których regularnie zmienia się grupa ponad 50 użytkowników – a taki charakter mają praktycznie wszystkie szkoły, przedszkola, internaty i bursy – próbną ewakuację trzeba przeprowadzić przynajmniej raz w roku, i to nie później niż w ciągu 3 miesięcy od momentu, w którym nowi użytkownicy zaczynają korzystać z obiektu. W praktyce dla placówki oświatowej oznacza to termin do 30 listopada, licząc od początku roku szkolnego.

1. O terminie próbnej ewakuacji trzeba powiadomić właściwą komendę Państwowej Straży Pożarnej – nie później niż 7 dni przed planowanym ćwiczeniem.

2. Przebieg ewakuacji należy potwierdzić protokołem – to jeden z pierwszych dokumentów, o które pyta kontrola.

3. Termin liczy się od przyjęcia nowych użytkowników, więc dla szkół i przedszkoli praktycznie każdego roku wraca do punktu zero – ewakuacji przeprowadzonej w poprzednim roku szkolnym nie można „przenieść” na kolejny.

Wrzesień i październik to najlepszy moment na zaplanowanie ćwiczenia – później, w listopadowym pośpiechu, łatwiej o błąd formalny, na przykład brak zgłoszenia do PSP w wymaganym terminie.

Szkolenia BHP – sprawdź, komu kończy się termin

Zacznij rok szkolny od przeglądu terminów szkoleń okresowych, a nie od czekania, aż system HR czy sekretariat przypomni o zaległości. Dla nauczycieli i kadry kierowniczej szkolenie okresowe BHP powtarza się co 5 lat, dla pracowników administracyjno-biurowych – co 6 lat. Pierwsze szkolenie okresowe nowo zatrudnionego pracownika musi się odbyć w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy.

Wrzesień to naturalny moment na taki przegląd, bo to właśnie wtedy w większości placówek zmienia się skład kadry – nowi nauczyciele, nowi pracownicy obsługi, czasem zmiany na stanowiskach kierowniczych. Warto pamiętać, że obowiązek dotyczy nie tylko nauczycieli, ale też sekretariatu, personelu sprzątającego i konserwatorów – i że szkolenie musi być dopasowane do realiów pracy w placówce oświatowej, a nie być ogólnym szkoleniem BHP „z półki”. Dedykowane szkolenia zrealizować może również EHS Consulting.

Ocena ryzyka zawodowego nauczyciela – dokument, który często jest nieaktualny

Ocena ryzyka zawodowego dla stanowiska nauczyciela to dokument wymagany przepisami, ale w praktyce jeden z najczęściej zaniedbywanych w placówkach oświatowych – bywa kopiowany z poprzednich lat bez odniesienia do faktycznych warunków pracy. A zagrożenia na stanowisku nauczyciela są specyficzne: przeciążenie głosu, praca w pozycji stojącej przez większość dnia, kontakt z dziećmi w wieku, w którym trudniej przewidzieć ich zachowanie, a w niektórych placówkach – praca z uczniami o szczególnych potrzebach edukacyjnych. Rzetelna ocena ryzyka powinna to uwzględniać, a nie ograniczać się do ogólnych sformułowań.

To samo dotyczy stanowisk administracyjnych i obsługi – sekretariatu, konserwatorów, personelu kuchni czy sprzątającego. Każde z nich ma inny profil zagrożeń, a jedna wspólna ocena ryzyka „dla całej placówki” rzadko wytrzymuje konfrontację z kontrolą.

Jak przygotować placówkę na kontrolę

Kuratorium, Państwowa Inspekcja Pracy i Państwowa Straż Pożarna sprawdzają różne rzeczy, ale punktem wyjścia dla każdej z tych kontroli jest dokumentacja – i to ona najczęściej decyduje, czy wizyta kończy się bez zastrzeżeń, czy nakazem usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie. Zestaw, który warto mieć aktualny na początku roku szkolnego, obejmuje w praktyce cztery elementy:

• komplet dokumentacji BHP i PPOŻ, w tym instrukcję bezpieczeństwa pożarowego dla budynku placówki,

• aktualne oceny ryzyka zawodowego dla wszystkich grup stanowisk – nauczycieli, administracji, obsługi,

• zaświadczenia ze szkoleń okresowych BHP wszystkich pracowników, z pilnowaniem terminów 5- i 6-letnich,

• protokół z ostatniej próbnej ewakuacji wraz z potwierdzeniem zgłoszenia do PSP.

W wielu placówkach te obowiązki są rozproszone między dyrekcją, sekretariatem i osobą odpowiedzialną za BHP „po godzinach” – co samo w sobie bywa źródłem błędów. Dlatego część szkół i przedszkoli decyduje się na stałą, zewnętrzną opiekę specjalisty BHP, który pilnuje terminów niezależnie od tego, co dzieje się akurat w placówce.

Checklista na start roku szkolnego 2026/2027

• Sprawdź, czy dokumentacja BHP i PPOŻ jest aktualna – w razie kontroli od 8 lipca 2026 r. zaniedbania kosztują znacznie więcej niż jeszcze rok temu.

• Zaplanuj próbną ewakuację najpóźniej na listopad i pamiętaj o zgłoszeniu do PSP z 7-dniowym wyprzedzeniem.

• Przejrzyj terminy szkoleń okresowych BHP – zwłaszcza dla pracowników zatrudnionych w ostatnim roku i tych, których 5- lub 6-letni cykl właśnie się kończy.

• Zweryfikuj oceny ryzyka zawodowego dla nauczycieli i pozostałych grup stanowisk – osobno dla każdej z nich.

Żaden z tych punktów nie jest szczególnie skomplikowany sam w sobie – problem zaczyna się wtedy, gdy wszystkie cztery trzeba nadrobić naraz, na tydzień przed kontrolą.