Kraje Ameryki Południowej – stolice i położenie na mapie
Dwanaście państw, dwanaście stolic, sprawa załatwiona. Tyle że na mapie Ameryki Południowej jest jeszcze Gujana Francuska, która formalnie jest częścią Francji, a Boliwia ma dwie stolice i obie mają za sobą sensowne argumenty. Do tego dochodzi kilka państw, o których mało kto pamięta, że leżą na tym kontynencie i mówią tam po niderlandzku czy angielsku. Poniżej stolice w kolejności geograficznej, z podpowiedziami, jak zapamiętać, co gdzie leży.
Wszystkie państwa i stolice w jednym miejscu
Na początek pełna lista. Warto ją przejrzeć, zanim zacznie się układanie kontynentu w głowie.
- Argentyna – Buenos Aires
- Boliwia – Sucre (konstytucyjna) i La Paz (siedziba rządu)
- Brazylia – Brasília
- Chile – Santiago
- Kolumbia – Bogota
- Ekwador – Quito
- Gujana – Georgetown
- Paragwaj – Asunción
- Peru – Lima
- Surinam – Paramaribo
- Urugwaj – Montevideo
- Wenezuela – Caracas
- Gujana Francuska (terytorium zamorskie Francji) – Cayenne
Falklandy, zwane po hiszpańsku Malwinami, bywają doliczane do kontynentu, ale to terytorium brytyjskie ze stolicą Stanley, a Argentyna rości sobie do niego prawa. W zestawieniach państw ich nie ma.
Jak podzielić kontynent, żeby go nie pomylić
Najłatwiej zapamiętać cztery obszary. Północ to Kolumbia, Wenezuela i trzy Gujany nad Karaibami i Atlantykiem. Andy ciągną się wzdłuż Pacyfiku: Ekwador, Peru, Boliwia i Chile. Brazylia zajmuje całe centrum i wschód, czyli mniej więcej połowę lądu. Na południu leży Stożek Południowy: Argentyna, Urugwaj i śródlądowy Paragwaj.
Przy takim podziale każda stolica ma swoje miejsce. Większość z nich leży albo tuż przy wybrzeżu (Lima, Caracas, Buenos Aires, Montevideo), albo wysoko w górach (Bogota, Quito, La Paz). Wyjątkiem jest Brasília, położona głęboko we wnętrzu kraju.
Północ: Kolumbia, Wenezuela i trzy Gujany
Bogota leży na wysoczyźnie w Andach, na wysokości około 2600 m n.p.m., więc nie jest miastem nadmorskim, choć Kolumbia ma dostęp do dwóch oceanów. Caracas znajduje się blisko karaibskiego wybrzeża Wenezueli, ale oddziela je od morza pasmo górskie. Oba kraje graniczą ze sobą na długiej, lądowej linii i oba mają wybrzeże Morza Karaibskiego.
Gujana, Surinam i Gujana Francuska
Na wschód od Wenezueli leżą trzy małe terytoria, które w szkolnych atlasach potrafią zlać się w jedną plamę. Kolejność od zachodu to Gujana, Surinam i Gujana Francuska.
Różni je historia kolonialna. Gujana była brytyjska, więc mówi się tam po angielsku, a stolicą jest Georgetown. Surinam należał do Holandii, urzędowym językiem jest niderlandzki, a stolica to Paramaribo. Gujana Francuska do dziś jest częścią Francji, a jej główne miasto to Cayenne.
Wszystkie trzy stolice leżą nad Atlantykiem, bo wnętrze tych krajów porasta gęsty las równikowy. Surinam jest najmniejszym niepodległym państwem Ameryki Południowej, choć na mapie rzadko ktoś go szuka w pierwszej kolejności.
Andy: Ekwador, Peru, Boliwia i Chile
Quito leży prawie na równiku, ale na wysokości ponad 2800 m, więc klimat jest tam wiosenny, a nie tropikalny. Nazwa kraju, Ekwador, oznacza po hiszpańsku właśnie „równik”. Lima to z kolei miasto nad Pacyfikiem, położone na pustynnym pasie wybrzeża, a Andy zaczynają się dopiero kilkadziesiąt kilometrów w głąb lądu.
Ekwador i Chile to jedyne dwa kraje Ameryki Południowej, które nie graniczą z Brazylią. Wszystkie pozostałe mają z nią wspólną granicę.
Boliwia i jej dwie stolice
Konstytucyjną stolicą jest Sucre, spokojne miasto z kolonialną zabudową, w którym mieści się władza sądownicza. Faktycznie jednak kraj rządzony jest z La Paz, gdzie zasiadają prezydent i parlament.
Skąd ten podział? Wynika z historii. Sucre było pierwszą stolicą po uzyskaniu niepodległości, a La Paz zyskało na znaczeniu gospodarczym i politycznym, szczególnie po wojnie domowej z końca XIX wieku. Rozwiązano to kompromisem, który działa do dziś.
La Paz leży na wysokości około 3600 m n.p.m., a razem z sąsiednim El Alto tworzy jedną z najwyżej położonych aglomeracji świata. Przy podróży z nizin zdarza się, że pierwszego dnia trzeba po prostu odpoczywać, bo wysokość robi swoje.
Boliwia nie ma dostępu do morza, podobnie jak Paragwaj. To dwa jedyne takie kraje na kontynencie, co widać od razu, gdy patrzy się na mapę polityczną.
Chile: wąski pas przy Pacyfiku
Chile ma około 4300 km długości i przeciętnie niecałe 200 km szerokości, więc na mapie wygląda jak wstążka przyklejona do Andów. Santiago leży mniej więcej w środku tego pasa, w dolinie otoczonej górami. W dobry dzień widać stamtąd ośnieżone szczyty. Siedziba parlamentu mieści się osobno, w Valparaíso nad wybrzeżem, ale oficjalną stolicą pozostaje Santiago.
Brazylia i Stożek Południowy
Stolicą Brazylii jest Brasília, a nie Rio de Janeiro ani São Paulo. To pomyłka, która zdarza się najczęściej, bo oba te miasta są większe i bardziej znane. Brasília została zbudowana od zera w głębi kraju i uczyniona stolicą w 1960 roku, żeby przesunąć środek ciężkości państwa z wybrzeża w głąb lądu.
Dalej na południe leży Buenos Aires, położone nad szerokim estuarium Río de la Plata. Po drugiej stronie tej zatoki, na wybrzeżu Urugwaju, znajduje się Montevideo. Oba miasta dzieli kilkadziesiąt kilometrów wody i da się je połączyć promem. Urugwaj jest zresztą jednym z mniejszych państw kontynentu, wciśniętym między Brazylię a Argentynę.
Asunción, stolica Paragwaju, leży nad rzeką Paragwaj, tuż przy granicy z Argentyną. Argentyna jest drugim co do wielkości krajem kontynentu, a jej terytorium ciągnie się od subtropików po Ziemię Ognistą.
Pomyłki, które wracają najczęściej
Kilka błędów powtarza się praktycznie zawsze, kiedy ktoś uczy się tej mapy od zera.
- Stolicą Brazylii jest Brasília, nie Rio ani São Paulo.
- Boliwia ma dwie stolice, ale do rządzenia służy La Paz.
- Gujana, Surinam i Gujana Francuska to trzy różne byty polityczne, nie jeden kraj.
- Ameryka Południowa to nie to samo co Ameryka Łacińska. Do tej drugiej zalicza się też Meksyk i kraje Ameryki Środkowej, a Gujana i Surinam do łacińskiej kultury nie należą.
Najprościej uczyć się stolic parami sąsiadów: Quito i Bogota, Lima i La Paz, Santiago i Buenos Aires, Montevideo i Asunción. Pary tworzą ciąg wzdłuż mapy i łatwiej wtedy sprawdzić, czy wszystkie kraje zostały pokryte.

Co to jest precedens? Znaczenie i przykłady zastosowania
Co to jest offset? Różne znaczenia tego pojęcia
Afryka Subsaharyjska – położenie, kraje i zróżnicowanie regionu
Wartość natężenia prądu elektrycznego – wzór, jednostka i sposoby pomiaru
Komunikacja niewerbalna – przykłady gestów i ich znaczenie
Konglomerat – co to jest i jakie ma znaczenia?
Oksymoron – definicja i przykłady użycia
Sinusoida Krzyżanowskiego – epoki literackie na jednym schemacie
Twierdzenie Pitagorasa – wzór i przykłady zastosowania
Edukacja zdrowotna – program i najważniejsze cele nauczania
Dwudziestolecie międzywojenne – lektury i najważniejsze motywy
Portret trumienny – symbol sarmackiej kultury funeralnej
Ćwiczenia muzyczne – rozwijaj słuch i poczucie rytmu
Upadek Konstantynopola – przyczyny i konsekwencje dla Europy
Wzór na siłę ciężkości – obliczenia krok po kroku
Czy magnes przyciąga srebro – jak sprawdzić jego autentyczność?
Co to ferromagnetyk? Cechy i przykłady materiałów
Cechy dramatu szekspirowskiego – co wyróżnia dzieła Szekspira?
Ile kosztuje kurs na prawo jazdy kat. A?
Podział Włoch na regiony – nazwy, położenie i najważniejsze różnice
W jakiej temperaturze zamarza woda? Czynniki wpływające na krzepnięcie
Jak zrobić duże drzewo na przedstawienie – materiały i instrukcja wykonania
Państwa skandynawskie – które kraje do nich należą?
Komu tak naprawdę oddajesz swoją książkę? Pułapki umów wydawniczych
Pół miliona etatów, cztery piąte kobiet. Polski nauczyciel w liczbach, nie w filmach
Męskie Brzmienia – co usłyszysz na koncercie?
Angielski online czy stacjonarnie?
Od kosmetyków po petrochemię – jak jedna technologia może znaleźć wiele zastosowań?
Bohaterowie „Balladyny” – charakterystyka postaci
Największa wyspa na świecie – co warto wiedzieć?
Kiedy zlikwidowano gimnazja – najważniejsze informacje
Zenon Przesmycki – życie i twórczość
Wzór na pole całkowite ostrosłupa – jak obliczyć?
Jak namalować psa krok po kroku – prosty poradnik dla początkujących
Jak nauczyć się pisać lewą ręką – od czego zacząć?
Metoda Leitnera – skuteczny sposób na powtórki
Głoskowanie – na czym polega i jak ćwiczyć?
Metoda Feynmana – jak ułatwia naukę?
Jak szybko czytać – skuteczne techniki i ćwiczenia
Myślenie krytyczne – jak je rozwijać na co dzień?
Ćwiczenia na koncentrację uwagi – proste metody dla dzieci i dorosłych
Jak napisać konspekt – krok po kroku
Co daje czytanie książek – najważniejsze korzyści
Jak szybko nauczyć się tabliczki mnożenia – skuteczne sposoby na start
Do kiedy można składać deklaracje maturalne?
Ranking najtrudniejszych języków świata – które języki są największym wyzwaniem?
Czy trudno zdać egzamin na egzaminatora OKE?
Czy za maturę się płaci i kiedy trzeba uiścić opłatę?
Skutki kwaśnych deszczy – wpływ na środowisko i zdrowie
Czy uran jest radioaktywny?
Jak obliczyć stężenie molowe – krok po kroku
W jakiej temperaturze topi się aluminium?
Wzór na stopień dysocjacji – jak obliczyć?
Otrzymywanie wodorotlenków – sposoby i reakcje
Budowa jądra atomowego – najważniejsze informacje
Wzory i nazwy kwasów – jak je zapamiętać?
Systematyka związków nieorganicznych – najważniejsze zasady
Meble przedszkolne – jak wybrać bezpieczne i funkcjonalne wyposażenie sali?
Jak pomóc dziecku zrozumieć angielską gramatykę (i dlaczego warto zacząć od podstaw)?
Kwas mlekowy – wzór i właściwości
Kontaminacja medyczna – co to jest i jak jej zapobiegać?
Biologia sądowa – na czym polega?
Kierunek Edukacja w WSKZ – poznaj podyplomowe studia psychologiczne!
Ekomarketing w praktyce – jak ekologiczne gadżety dla dzieci pomagają firmom budować odpowiedzialny i nowoczesny wizerunek?
Latające dinozaury – fakty i ciekawostki
Gdzie zachodzi oddychanie tlenowe – najważniejsze etapy procesu
Jak zrobić zielnik do szkoły – krok po kroku
Czym zajmuje się biologia – zakres nauki i przykłady
Budowa błony komórkowej – skład i funkcje
Budowa komórki eukariotycznej – najważniejsze elementy
Funkcje szkieletu – za co odpowiada?